طراح قالب:
امين زاده
Powered By
BLOGFA.COM
هرمنوتیک جدید در بدو پیدایشش در قرن۱۷ در حوزه تفسیر متون مقدس مطرح شد و رفته رفته به حیطه عام علوم انسانی کشیده شد. در قرن ۲۰ از یک سو به حیطه فلسفه و از سوی دیگر به حیطه زبان شناسی کشیده شد.
آینده هرمنوتیک چگونه خواهد بود؟
تصور من این است که هرمنوتیک هم مانند فلسفه به دامن اخلاق رود و در حوزه حکمت عملی ادامه حیات دهد.
« باسمه تعالي »
سلسله جلسات « آشنايي با رهيافت هاي نوين در فهم قرآن »
« قرآن و هرمنوتيك »
علي رضا آزاد آملي – چكيده مطالب جلسه اول : 30 / 8 / 85
موضوع اين جلسه : كليات مباحث هرمنوتيك
ü برخي صاحب نظران روش هرمنوتيكي را جزء روشهاي تفسيري قرآن برشمرده اند .
ü خوب است ابتداً با خود هرمنوتيك ، تاريخچه اين علم و چكيده نظريات بزرگاني كه در اين عرصه به تفكر پرداخته اند ، آشنا شويم .
ü واژه هرمنوتيك با عملي كه الهه يونان باستان « هرمس » انجام مي داد ، ارتباط تنگاتنگي دارد . هرمس مفاهيمي را كه وراي فهم بشر بودند ، به شكل قابل فهم بشر عرضه مي كرد . از اين رو علم هرمنوتيك را « علم روش فهم » دانسته اند .
ü ارسطو فصلي از كتاب ارغنون خود را به اين نام ناميده است .
ü از قرن هفده به بعد هرمنوتيك رشته اي از دانش بشري شد و اين امر با تحولات دوران رنسانس و تحولات مذهبي كليسا و مباحث و رويكردهاي پروتستاني در حيطه كلامي دين مسيح ، ارتباطي قويم داشت .
ü شلايرماخر را پدر هرمنوتيك جديد مي دانند . او يك متكلم آلماني پروتستان بود . به نظر او تفسير دو بخش دارد :
ü الف ) بخش دستوري كه با مقوله زبان در ارتباط است و در اين بخش مفسر ، سخن مؤلف را در قالب هاي زباني توأم با محدوديت ها و كاركردهاي آن قالب ، بررسي مي كند .
ü ب ) بخش فني ( رواني ) كه با مقوله انديشه در ارتباط است و در اين بخش مفسر ، سخن مؤلف را با لحاظ فضاي ذهني و اجتماعي و فرهنگي صاحب متن ، بررسي مي كند .
ü
ü در تفسير آيه « ءرايت من اتخذ الهه هواه » اگر به كاركرد زبان عربي و اين كه اله مفعول دوم و هوي مفعول اول است يا بالعكس ، توجه نشود و نيز فضاي حاكم بر روح كلي آيات قرآن مبني بر مذمت كساني كه هواي نفس را ملجأ و معبود خود گرفته اند ، مورد نظر قرار نگيرد ، معنايي خلاف آنچه مقصود پروردگار بوده است ، به دست خواهد آمد .
ü هرمنوتيك با هايدگر ، چرخش عميقي به سوي فلسفه كرد و بعنوان ابزاري براي فهم هستي و نه فهم متن ، مورد استفاده قرار گرفت .
ü گادامر خود مقوله فهم و روش را مورد تدقيق قرار داد . او برداشت هاي مختلف از متن را جايز دانست و شأن مؤلف را در حد يك خواننده عادي كه برداشت او مي تواند يكي از چند برداشت از متن او باشد، پايين آورد .
ü مخالفت عمده بسياري از مخالفين به كارگيري هرمنوتيك در علوم ديني ، در حقيقت مخالفت با هرمنوتيك فلسفي گادامر است نه اصل روشهاي هرمنوتيكي .
ü دكتر سروش نيز بدون ذكر نام گادامر ، خمير مايه نظريه قبض و بست خود را طبق آراء گادامر سرشته است و آيت الله جوادي پاسخ به موقع و خوبي به اين نظريه داده اند .
ü امروزه ارزش زبان و ادبيات در دنيا ، از حالت ابزاري خارج شده و مستقلاً موضوعيت يافته است . اكنون زبان را جزئي از تفكر قوم مي دانند و پيوندي عميق ميان جهان بيني فلسفي و فرايندهاي زباني ايجاد كرده اند . مقوله فلسفه زباني از مباحث جديد و پرتب و تاب دنياي تفكر امروز است .
ü برخي اساتيد پيشرو حوزه علميه نظير استاد لاريجاني و استاد هادوي مباحث الفاظ درس خارج اصول فقه خود را مشعر به رهيافت هاي هرمنوتيكي بيان مي نمايند .
یکی از اهداف این وبلاگ معرفی اشخاص و منابع علمی پیرامون مبحث هرمنوتیک و روشهای تفسیر است.در این راستا سعی می شود به معرفی کتابهای مفید در این زمینه نیز پرداخته شود.
| |
|
| |
|
گفتار زیر، بر گرفته از کتاب «درآمدی بر هرمنوتیک»، ارتباط تنگاتنگ هرمنوتیک و فهم دینی را تشریح می کند:
هرمنوتیک از دو جهت تفکر دینی را تحت تأثیر قرار می دهد و مسائل و پرسش های جدیدی را پیش روی آن می نهد:
پاره ای از مباحث هرمنوتیک، معطوف به تفکر فلسفی درباره فهم به طور مطلق و صرف نظر از فهم در زمینه خاص است. در این گونه تأملات در باب فهم و شرایط وجودی حصول آن و ویژگی های اصلی اش، قضاوت ها و احکام عامی درباره مطلق فهم صادر می شود که دامنه آن ، معرفت دینی و تفسیر متون دینی را نیز در بر می گیرد و در نتیجه میان مباحث هرمنوتیک و معرفت دینی پیوند ایجاد می کند.
ادیان ابراهیمی (اسلام، مسیحیت و یهودیت) مبتنی بر وحی و کلام الهی اند و این امر سبب آن است که این ادیان در ابعاد مختلف از متون دینی و تفسیر و فهم آنها، تأثیر بپذیرند. این پیوند عمیق میان فرهنگ دینی و مقوله تفسیر متون دینی ، موجب آن است که اراده نظریات نو در زمینه تفسیر و فهم متون، شیوه رایج و مقبول تفسیر متون را به چالش بگشد و عالمان دینی را با پرسش های جدید رو به رو سازد و بر مقوله معرفت دینی تأثیر بگذارد.
هرمنوتیک همواره با مسأله تفسیر متن درگیر بوده و علی رغم پرخش های فراوانی که در قلمرو و اهداف آن حاصل شده است ، اهتمام خاصی به مقوله فهم متن داشته است؛ از این رو ارائه نظریات نو ظهور در زمینه هرمنوتیک متن، بر حوزه تفکر دینی اثرگذار خواهد بود
ما نبودیم و تقاضامان نبود
لطف تو نا گفته ما می شنود
هدف این وبلاگ ایجاد زمینه ارتباط علمی میان کسانی است که یکی از دغدغه های فکری شان را تامل پیرامون فهم دینی است...
کسانی که در راه دسیدن به روشن بینی دینی، خود را نیازمند استفاده از محصولات فکری همه اندیشه وران می دانند و تنها در دایره بسته سنت یا مدرنیته سیر نمی کنند...
کسانی که از پل آراء و افکار می گذرند تا به حقیقت برسند...
